Scan to Download ios&Android APP


DEX crypto หรือตลาดการซื้อขายที่ไร้ตัวกลาง คืออะไร

08:16, 15 November 2021

Share this article

Have a confidential tip for our reporters?

DEX

บล็อกเชนนี้เป็นเทคโนโลยีการกระจายศูนย์ ซึ่งใช้อัลกอริทึมและคอนเซนซัส โปรโตคอล(Consensus Protocol) เพื่อช่วยยืนยันว่ามีการทำธุรกรรมจริงหรือไม่ โดยไม่ขึ้นกับส่วนกลาง จุดประสงค์หลักของสกุลเงินดิจิทัลและบล็อกเชนคือการสนับสนุนธุรกรรมแบบไร้ตัวกลางในการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์และข้อมูล  

เมื่อเป็นเช่นนั้น อาจฟังดูขัดกับความรู้สึก กล่าวคือ จะต้องเทรดสกุลเงินดิจิทัลผ่านตัวกลาง ซึ่งขัดต่อสาระสำคัญของเทคโนโลยีบล็อกเชน และเพื่อตอบรับความขัดกันนี้ การแลกเปลี่ยนซื้อขาย crypto แบบไร้ตัวกลางจึงเกิดขึ้น 

การแลกเปลี่ยนซื้อขายเหล่านี้หมายความถึงสภาพแวดล้อมสำหรับธุรกรรมแบบ peer-to-peer ที่สามารถทำการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ดิจิทัลโดยไม่พี่งบริการจากบุคคลที่สาม ผู้ซึ่งสุดท้ายแล้วอาจมีอำนาจควบคุมสินทรัพย์และข้อมูลดิจิทัล 

ในบทความนี้ เราจะอธิบายว่าตลาดการซื้อขายที่ไร้ตัวกลางคืออะไร ทำงานอย่างไร และเปรียบเทียบประโยชน์ระหว่างการใช้งานตลาดการซื้อขายที่ไร้ตัวกลาง (DEX) และผ่านตัวกลาง (CEX) 

การแลกเปลี่ยนซื้อขาย crypto แบบไร้ตัวกลางคืออะไร

การซื้อขาย crypto แบบไร้ตัวกลางคืออะไร และการกำจัดความจำเป็นในการใช้ตัวกลาง

ตลาดการซื้อขายที่ไร้ตัวกลาง หรือเป็นที่รู้จักกันในชื่อ DEX crypto exchange เป็นแพลตฟอร์มที่ระบบหลังบ้านถูกวางไว้บนโครงสร้างของบล็อกเชนที่มีอยู่ และธุรกรรมการแลกเปลี่ยนทั้งหมดจะถูกบันทึกไว้เพื่อความโปร่งใสและความปลอดภัย 

การแลกเปลี่ยนเหล่านี้ต้องพึ่งพา smart contracts  และข้อมูล on-chain เพื่อให้สะดวกต่อการทำธุรกรรมแบบ peer-to-peer ซึ่งจะทำให้สินทรัพย์ดิจิทัล สามารถส่งผ่านจาก wallet หนึ่ง ไปอีก wallet หนึ่งได้

ในกรณีของการซื้อขายแลกเปลี่ยน crypto แบบไร้ตัวกลาง จะไม่มีเซิร์ฟเวอร์กลางที่เก็บข้อมูลของผู้ใช้ที่ทำการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงของข้อมูลจากการถูกขโมยหรือถูกนำไปใช้โดยบุคคลที่สามซึ่งไม่ได้รับอนุญาต

ดังนั้น จะไม่มีการเปิดเผยตัวตนของผู้ใช้งานที่เทรดสินทรัพย์ผ่าน DEX เนื่องจากธุรกรรมทั้งหมดจะถูกเข้ารหัส และตัวตนของผู้มีส่วนร่วมในการใช้งานจะถูกย่อเหลือเพียงรหัส wallet ของพวกเขา

ธุรกรรมสามารถทำได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม เนื่องจากไม่มีคนกลางที่คอยเก็บเงินจากการดำเนินการทำธุรกรรม นั่นหมายความว่าการทำธุรกรรมแบบ DEX จะมีค่าใช้จ่ายที่น้อยกว่าแบบ CEX ซึ่งมีการรวมศูนย์ แม้กระนั้น ค่าใช้จ่ายของ CEX อาจน้อยกว่า DEX โดยภาพรวม เนื่องจากเงินทุนของผู้ใช้งานจะถูกเก็บใน CEX wallet ทำให้ผู้ใช้งานแลกเปลี่ยนได้โดยไม่เกิดค่าใช้จ่ายในบล็อกเชน ซึ่งตรงข้ามกับ DEX ที่อาจมีค่าธรรมเนียมที่สูงในการแลกเปลี่ยนสำหรับธุรกรรมที่ทำในปริมาณน้อย 

อย่างไรก็ตาม การซื้อขายที่ไร้ตัวกลางยังต้องพบเจอกับอุปสรรคที่ขัดขวางการปรับใช้ในวงกว้าง การซื้อขายนี้ขยายได้น้อย(less scalable) เนื่องจากฟังก์ชัน DEX ที่ใช้งาน Smart Contract ซึ่งอยู่ในบล็อกเชน ถูกผูกโดยข้อจำกัดของโครงสร้างพื้นฐานของตัวมันเอง

ยิ่งไปกว่านั้น ผู้ใช้งานใหม่ที่ต้องการเทรด crypto โดยใช้ DEX ยังต้องอาศัยความรู้ความชำนาญอย่างมาก เมื่อไม่มีคนกลาง เทรดเดอร์จะมีหน้าที่การดูแลสินทรัพย์ crypto ของตนทั้งหมด และมีความรับผิดชอบในการจัดการกุญแจส่วนตัว(Private Key) และ wallet ของตัวเอง แม้อาจดูเหมือนเป็นข้อดี แต่ก็นำมาซึ่งความเสี่ยงที่กุญแจจะหายหรือถูกขโมย 

การไม่มีคนกลางยังหมายความถึงการไม่ต้องยึดมาตรฐานกระบวนการพิสูจน์ตัวตน (Know-Your-Customer : KYC) หรือนโยบายด้านการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (Anti-Moner-Laundering : AML) เมื่อทำการแลกเปลี่ยนสกุลเงินดิจิทัล ซึ่งมาตรฐานเหล่านี้เพิ่มความปลอดภัยและความน่าเชื่อถืออีกขั้นในการแลกเปลี่ยน

แม้ว่าจะยังคงมีปริมาณการเทรดผ่านตลาดซื้อขายแบบผ่านตัวกลางมากกว่าเมื่อเทียบกับ DEXs ตามรายงานของ CoinGecko’s Q2 cryptocurrency report ระบุว่าตลาดการซื้อขายแบบไร้ตัวกลางมีอัตราการเติบโตที่สูงกว่าแบบผ่านตัวกลาง (131% ต่อ 65%) คิดเป็นสัดส่วน 12% ของการเติบโตทั้งหมดในไตรมาส 2 ของปี 2021

สัดส่วน DEX/CEX เพิ่มขึ้นจาก 6.7% เป็น 9.4% ในระยะเวลาเดียวกัน

10 อันดับ DEX+CEX ที่มีปริมาณการเทรดสูงสุด (มกราคม-มิถุนายน 2021)

ตลาดการซื้อขายที่ไร้ตัวกลางทำงานอย่างไร

การซื้อขายที่ไร้ตัวกลางส่วนใหญ่ในปัจจุบันทำงานตาม Automated Market Maker (AMM) protocol ซึ่งเป็น DEX protocol ชนิดหนึ่งที่ใช้สูตรทางคณิตศาสตร์ในการตั้งราคา แทนการใช้สมุดบันทึกคำสั่งซื้อขาย หรือ order book ซึ่งใช้ในการซื้อขายในสมัยก่อน ราคาของสินทรัพย์ใน DEX ถูกตั้งตามอัลกอริทึมการตั้งราคา

ในโลกของการเงินและตลาดการซื้อขายที่ผ่านตัวกลาง “ผู้สร้างสภาพคล่อง” หรือ market maker จะเป็นองค์กรที่สอดส่องและเข้าออกตลาดอยู่เสมอเพื่อสร้างสภาพคล่องให้กับตราสารที่ถูกเทรดในเซสชั่นนั้น ๆ เพื่อให้ผู้ซื้อสามารถค้นพบผู้ขาย และผู้ขายสามารถหาผู้ซื้อได้  

ตลาดซื้อขายที่ไร้ตัวกลางออกแบบเพื่อทำหน้าที่ดังกล่าว แต่ไม่ต้องครอบครองสินทรัพย์ด้วยตัวเอง การแลกเปลี่ยนเหล่านี้สร้างกองของโทเคนต่าง ๆ ที่ถูกเทรดในเพลตฟอร์มของตน โทเคนเหล่านี้มาจากนักลงทุนที่ต้องการมอบให้แทนค่าธรรมเนียม 

การออกแบบนี้ส่งมอบภาระในการสร้างสภาพคล่องให้แก่นักลงทุน และมอบประโยชน์จากการสร้างสภาพคล่องด้วยเช่นกัน

อัลกอริทึมที่ควบคุมตลาดซื้อขายที่ไร้ตัวกลางจะกำหนดราคาของสินทรัพย์ตามกฎของความต้องการซื้อและความต้องการขาย และค่าธรรมเนียมที่จ่ายเพื่อกองโทเคนต่าง ๆ ก็ปรับตามกฎความต้องการดังกล่าวเช่นกัน 

ตลาดซื้อขายที่ไร้ตัวกลางที่ใหญ่ที่สุดในปัจจุบัน คิดตามปริมาณการทำธุรกรรมรายวัน คือ Uniswap แต่ยังมีตลาดอื่นอีกมากมาย ซึ่งรวมไปถึง PancakeSwap KyberSwap 1inch และ Zapper ตามรายงานของ CoinMarketCap 10 อันดับตลาดซื้อขายที่ไร้ตัวกลางคิดตามปริมาณการเทรด ณ วันที่ 26 กรกฎาคม 2021 ได้แก่ 

ตลาดการซื้อขายที่ไร้ตัวกลางทำงานอย่างไร

ความแตกต่างระหว่างตลาดการซื้อขายที่ไร้ตัวกลาง (DEX) และผ่านตัวกลาง (CEX) 

ตลาดการซื้อขายที่ผ่านตัวกลางและไร้ตัวกลางซึ่งอยู่คู่กันมาหลายปี มีข้อแตกต่างพื้นฐานบางประการ ความแตกต่างโดยสรุประหว่าง DEX และ CEX มีดังต่อไปนี้

  • การดำเนินการ: ธุรกรรมต่าง ๆ ถูกดำเนินการโดยอัตโนมัติใน DEX ซึ่งมีพื้นฐานจากพารามิเตอร์ที่สร้างขึ้นมาโดย smart contract ในขณะที่ธุรกรรมต่าง ๆ ที่ทำผ่านตลาดซื้อขายผ่านตัวกลางจะต้องผ่านไปยังระบบของ CEX และ market-making protocol ก่อนจึงสามารถดำเนินการได้ 
  • การจัดเก็บข้อมูล: ข้อมูลที่สร้างจากธุรกรรมใน DEX จะถูกเก็บไว้ในบล็อกเชนที่รองรับแพลตฟอร์มดังกล่าว ในขณะที่ข้อมูลจากธุรกรรม CEX จะถูกจัดเก็บไว้ในเซิร์ฟเวอร์
  • การสร้างสภาพคล่อง: โดยปกติแล้ว DEX จะทำตามโปรโตคอลผู้สร้างสภาพคล่องอัตโนมัติ(Automated Market Maker protocol) ซึ่งพึ่งพากองของโทเคนที่ได้มาจากนักลงทุนกลุ่มหนึ่งที่ได้รับการชดเชยตามนั้น  ส่วน CEX จะใช้สมุดบันทึกคำสั่งซื้อขายเพื่อทำธุรกรรมและต้องเข้าออกตลาดบ่อยเพื่อสร้างสภาพคล่องให้กับให้กับตราสารต่าง ๆ ที่ผู้ซื้อต้องการแลกเปลี่ยน
  • ค่าธรรมเนียม: ค่าธรรมเนียมจะถูกลงเมื่อใช้ DEX เนื่องจากมีไม่การกินเปอร์เซ็นต์จากคนกลาง ในขณะที่ CEX จะต้องเก็บค่าธรรมเนียมการเทรดที่สูงกว่าเพื่อหมุนเป็นค่าใช้จ่ายการดำเนินงาน(operating expenditures) และเป็นค่าใช้จ่ายด้านการกำกับดูแล(regulatory costs)
  • ความรวดเร็วในการดำเนินการ: บล็อกเชนส่วนใหญ่ในปัจจุบันยังยากที่จะส่งการดำเนินการที่รวดเร็วได้เท่ากับ CEX อย่างไรก็ตาม ความสามารถในการขยาย(Scalability) เป็นประเด็นที่ บล็อกเชนโครงสร้างพื้นฐานกำลังพยายามอย่างหนักในการแก้ไขปัญหา และในบางกรณี DEX อาจมีความรวดเร็วในการดำเนินการที่พอกันกับแบบผ่านตัวกลาง
  • การไม่เปิดเผยตัวตน: เนื่องจากธุรกรรมทั้งหมดที่ปรากฏใน DEX จะถูกบันทึกลงในบล็อกเชน ในรูปแบบของการเข้ารหัส ตัวตนของผู้ใช้งานจะไม่ถูกเปิดเผย เพราะจะถูกระบุตัวตนโดยที่อยู่ของ wallet ในขณะที่ CEX มีการผูกกับกฎหมายเพื่อรวบรวมข้อมูลจากลูกค้าก่อนจะดำเนินธุรกรรมแทน ซึ่งรู้จักกันในชื่อ กระบวนการพิสูจน์ตัวตน(Know-Your-Customer : KYC)
  • ความปลอดภัย: ในตลาดการซื้อขายที่ผ่านตัวกลาง ธุรกรรมต่าง ๆ จะถูกบันทึกโดยผู้มีอำนาจส่วนกลาง หรือตัว CEX เอง ในขณะที่การซื้อขายที่ไม่มีตัวกลางดำเนินการและบันทึกผ่าน smart contracts ก่อให้เกิดธุรกรรมแบบไม่ต้องไว้วางใจใคร(Trustless Transaction) เมื่อ DEX ไม่ได้ถือเงินทุนของเทรดเดอร์ไว้ จึงมีความเสี่ยงที่จะถูกแฮ็กน้อยกว่า CEX

ภาพ : CEX VS DEX ความแตกต่างโดยรวม

ข้อดีของ DEX

  • ข้อมูลของผู้ใช้งานจะไม่ถูกเปิดเผยและธุรกรรมต่าง ๆ จะถูกเก็บไว้ในบล็อกเชน
  • มีค่าธรรมเนียมการเทรดที่น้อยกว่าซึ่งเป็นผลมาจากการกำจัดคนกลาง
  • สามารถแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ดิจิทัลหลายประเภทผ่าน DEX ตราบใดที่ยังมีคนต้องการสร้างสภาพคล่องให้แก่สินทรัพย์นั้น ๆ 
  • ผู้สร้างสภาพคล่องจะได้รับค่าตอบแทนในการสร้างสภาพคล่อง
  • ผู้ใช้มีสิทธิเข้าถึงกุญแจส่วนตัวและจัดการสินทรัพย์ดิจิทัลของพวกเขา
  • เป็นอิสระจากกฎเกณฑ์ต่าง ๆ และไม่จำเป็นต้องผ่านการยืนยันตัวตน

ข้อเสียของ DEX 

  • ความรวดเร็วในการดำเนินการอาจช้ากว่าเมื่อเทียบกับ CEX เนื่องจากมีความสามารถในการขยายที่จำกัดของบล็อกเชนพื้นฐาน
  • หากแฮ็กเกอร์กระทำการ 51% Attack บนบล็อกเชนที่ขับเคลื่อน DEX อาจมีการสร้างข้อมูลธุรกรรมปลอมหรือมีการเปลี่ยนเพื่อทำลายข้อมูลที่มีอยู่เดิม
  • สภาพคล่องของ DEX โดยมากขึ้นอยู่กับความพร้อมใช้งานของโทเคน ซึ่งเป็นผลมาจากการเพิ่มขึ้นของการใช้งานของผู้สร้างสภาพคล่องรายบุคคล ซึ่งอาจมีสภาพคล่องที่ต่ำกว่าเมื่อเทียบกับ CEX หากเป็นโทเคนที่ไม่ค่อยได้รับความนิยม
  • การเริ่มเทรดผ่าน DEX จำเป็นต้องมีความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีบล็อกเชนไร้ตัวกลางที่มากกว่า อย่างน้อยผู้ใช้งานจะต้องรู้วิธีเติมเงินเข้า Wallet ภายนอก และเชื่อมโยงเข้าสู่ DEX เพื่อทำการเทรด ในขณะที่  CEX มีกระบวนการฝากเงินที่ตรงไปตรงมามากกว่า
  • เทคโนโลยี DEX ไม่อนุญาตให้คุณซื้อสินทรัพย์ดิจิทัลด้วยเงินตราของรัฐบาลหนึ่ง(fiat money) คุณจะไม่สามารถเทรดเงินตรา หรือถอนเงินดิจิทัลไปยังบัญชีธนาคารของคุณได้ ซึ่งอาจเป็นอุปสรรคต่อเทรดเดอร์ใหม่ 

ไฮไลท์ของ DEX

DEX vs CEX: แบบไหนดีกว่ากัน

DEX จะแซงหน้า CEX ได้หรือไม่ หรือตัวกลางยังเป็นสิ่งจำเป็นที่ช่วยทำให้แน่ใจว่าธุรกรรมต่างๆ เป็นไปอย่างโปร่งใสและแม่นยำในโลกของ crypto หรือไม่

มีการโต้เถียงกันอย่างต่อเนื่อง และหากคุณสนใจที่จะเรียนรู้เพิ่มเติมสามารถอ่านได้ใน decentralised finance หรือเป็นที่รู้จักกันในชื่อ DeFi และโปรโตคอลและระบบที่ขับเคลื่อนส่วนแบ่งที่กำลังเติบโตนี้ของตลาด crypto ตามรายงานสกุลเงินดิจิทัลประจำไตรมาส 1/2021 หรือ Q1 2021 cryptocurrency report ของ CoinGecko ตลาดซื้อขายแบบ DEX ครอบครองครึ่งหนึ่งของ DeFi ecosystem 

DEX ครองระบบนิเวศ DeFi กว่าครึ่ง

Mikhail Karkhalev นักวิเคราะห์ตลาดของ Capital.com ได้แบ่งปันมุมมองเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า

“ตลาดซื้อขายแบบไร้ตัวกลางไม่ได้มีข้อดีเฉพาะที่มากไปกว่าแบบผ่านตัวกลาง ในสถานการณ์ที่เลวร้ายที่สุด ทั้ง DEX และ CEX สามารถถูกแฮ็กได้ หรือผู้สร้างระบบอาจหายไปพร้อมกับเงินของผู้ใช้งาน หากมองในมุมบวก CEX เหนือกว่า DEX ในเรื่องความสามารถในการทำงานกับเงินตราของรัฐบาลหนึ่ง(fiat currencies) และเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ง่ายกว่า และเมื่อพูดถึง DEX เนื่องจากธรรมชาติของการไร้ตัวกลางของตลาด ทุกคนจึงสามารถปล่อยโทเคนได้ทุกเมื่อที่ต้องการ นั่นคือคุณจัดการกับสินทรัพย์ได้อย่างไม่จำกัดจำนวน ซึ่งเพิ่มโอกาสในการทำกำไร

กล่าวโดยง่าย DEX และ CEX ต่างมีกลุ่มผู้ใช้งานเป็นของตัวเอง อย่างไรก็ตาม ส่วนของ DEX และ DeFi ดูเหมือนว่าจะเป็นเรื่องของอนาคต”

สำหรับคนที่ยังลังเลว่าการซื้อขายแลกเปลี่ยนสกุลเงินดิจิทัลที่เหมาะสมกับคุณที่สุดคือแบบไหน อย่าลืมว่าคุณสามารถเทรดสกุลเงินดิจิทัลผ่านสัญญาซื้อขายส่วนต่าง contracts for difference คุณสามารถอ่านบทความแนวทางการเทรด crypto แบบครอบคลุม guide on crypto trading และดูว่าคุณจะสามารถหาโอกาสการเทรดใหม่ ๆ จากรายชื่อสกุลเงินดิจิทัลที่มีการเทรดสูงที่สุด  most traded cryptocurrencies รวมถึง Uniswap (UNI) ได้หรือไม่

Capital Com is an execution-only service provider. The material provided on this website is for information purposes only and should not be understood as an investment advice. Any opinion that may be provided on this page does not constitute a recommendation by Capital Com or its agents. We do not make any representations or warranty on the accuracy or completeness of the information that is provided on this page. If you rely on the information on this page then you do so entirely on your own risk.

ยังคงมองหาโบรกเกอร์ที่ไว้ใจได้?


เข้าร่วมกับนักเทรดทั่วโลกมากกว่า 400,000 ราย ผู้ซึ่งเลือกซื้อขายกับ Capital.com

1. สร้างและยืนยันบัญชีของคุณ

2. ฝากเงิน

3. ค้นหาการซื้อขายของคุณ